Sektor państwa działa głównie narzędziami regulacji i nadzoru, sektor biznesu działa poprzez mechanizmy rynkowe, sektor społeczeństwa obywatelskiego poprzez nie motywowaną zyskiem aktywność wspólnotową. Wiara w skuteczność tych narzędzi zmieniała się z czasem. W latach 50. i 60. powszechna była wiara w skuteczność państwa w rozwiązywaniu problemów społeczeństwa. Potem, w latach 80., rozpoczęła się faza głębokiej wiary w skuteczność mechanizmów rynkowych. Dziś, kiedy bezkrytyczna wiara i w jedno, i w drugie przechodzi do przeszłości, kusi oczywiście założenie, że zastąpić ją powinna wiara w skuteczność działania społeczeństwa obywatelskiego. Ale chyba lepiej nie popełniać takiego samego błędu, jak w przeszłości. Zamiast szukać jednej, cudownej recepty, najwyższy czas by sobie otwarcie powiedzieć: wobec stopnia skomplikowania współczesnego świata, skuteczne rozwiązywanie problemów wymaga innowacyjnego, łącznego i spójnego stosowania metod typowych dla wszystkich trzech sektorów. I tak właśnie rozumiane innowacje społeczne – nie ograniczone do jednego sektora, ale obejmujące całość problemu – są najlepszą odpowiedzią na wyzwania przed którymi dziś stoimy. Społeczeństwa na całym świecie szukają rozwiązań dla palących problemów społecznych, ekonomicznych i politycznych, na szczeblu świata, ugrupowań ponadnarodowych, krajów, regionów, wspólnot o charakterze lokalnym. W takiej sytuacji znajduje się również Polska, kraj, który jeszcze na dobre nie zakończył procesów transformacji gospodarczej, a już musi stawiać czoła zupełnie nowym wyzwaniom – a może nawet wyzwaniom większym od innych krajów. Bo jeśli uznamy, że najlepszą odpowiedzią na złożone problemy jest współpraca interesariuszy, to musimy jednocześnie przypomnieć sobie, że właśnie w tej dziedzinie – określanej często mianem „kapitału społecznego” – nasz kraj szczególnie silnie odstaje od społeczeństw najlepiej przygotowanych do rozwiązywania problemów współczesności. I dlatego właśnie u nas potrzebny jest szczególny wysiłek, aby sprostać wyzwaniom.

Pewną orientację w sytuacji już mamy. W opracowaniu „Wizja zrównoważonego rozwoju dla polskiego biznesu 2050”, przygotowanym we współpracy PwC, Ministerstwa Gospodarki i Forum Odpowiedzialnego Biznesu i przy udziale 150 przedstawicieli firm, organizacji oraz instytucji, wyróżniono sześć podstawowych obszarów, w których muszą następować zmiany, po to by Polska mogła zrealizować swoje ambitne cele rozwojowe. Są to:

• kapitał społeczny

• ludzki

• infrastruktura

• zasoby naturalne

• energia

• jakość instytucji

Generalnym wnioskiem jest to, że we wszystkich tych obszarach –obejmujących w sumie całość zasobów, jakimi dysponuje dla rozwoju polskie społeczeństwo – musimy się nauczyć działać sprawniej i efektywniej, osiągając większe efekty przy pomocy bardziej ograniczonych nakładów.

Osiągnięcie takiego celu jest możliwe jedynie w przypadku nawiązania skutecznej współpracy pomiędzy instytucjami państwa, biznesu i społeczeństwa obywatelskiego, służącej wypracowaniu najlepszych i zaakceptowanych przez interesariuszy rozwiązań. Dlatego właśnie dla przyszłego rozwoju Polski kluczowe znaczenie mają dwa zjawiska: współpraca i innowacja. A innowacje społeczne idealnie się w tę problematykę wpisują.