ynek farmaceutyczny w Polsce kwitnie. W październiku br. wartość sprzedaży na rynku aptecznym wyniosła 2 815 mln zł, co stanowi wzrost o 4,3 proc. w porównaniu do października 2015 r. (wg danych PharmaExpert1). Obrót statystycznej apteki w październiku br. wyniósł 189 tys. zł (w cenach detalicznych brutto) i był wyższy o 1,9 proc. niż w październiku 2015 r. Wiele leków sprzedawanych w aptekach to wciąż produkty tzw. terminali światowych koncernów oraz „pakowalni leków”, jak określa je prof. dr hab. Łukasz Kaczmarek, Dyrektor Instytutu Farmaceutycznego2. Mimo to wyraźnie widoczna jest tendencja do wdrażania leków innowacyjnych z Polski, które lada dzień mogą trafić na apteczne półki. Obecnie, pod względem dostępu do nowoczesnych terapii, Polska jest na jednym z ostatnich miejsc w Europie. Zwiększenie dostępu pacjentów do nowoczesnych środków farmakologicznych postulowane jest m.in. przez Związek Pracodawców Innowacyjnych Firm Farmaceutycznych INFARMA3.

Polskie przedsiębiorstwa przemysłowe na działalność innowacyjną wydały w 2014 roku 24,6 mld zł, a najbardziej innowacyjnym obszarem pozostaje branża farmaceutyczna, której przedsięwzięcia stanowią blisko 45 proc. tej puli4. Warto podkreślić, że nakłady na badania w dużej mierze pochodzą ze środków własnych (69,2 proc.), co w przypadku branży farmaceutycznej jest wyjątkowo istotne, bowiem koszty prac B+R są wyższe niż w innych sektorach przemysłu5. Tym samym polskie firmy zbliżają się do europejskich przedsiębiorstw z branży, które przeznaczają na badania i rozwój 15 proc. swoich przychodów netto6.

Innowacje w polskim przemyśle farmaceutycznym nie byłyby możliwe bez ośrodków akademickich; ich współpraca z sektorem prywatnym jest finansowana w coraz większym stopniu przez polskie agendy, jak i z programów Unii Europejskiej. Wiodącą krajową instytucją finansującą rozwój innowacji jest Narodowe Centrum Badań i Rozwoju, które w 2016 r. planowało ogłosić aż 25 konkursów adresowanych zarówno do przedsiębiorców, uczelni i jednostek naukowych, w których aż 8 miliardów złotych przeznaczono na badania naukowe i prace rozwojowe7.

W jakich kierunkach pójdzie krajowa innowacyjność na rynku farmaceutycznym? Wydaje się, że może to być medycyna spersonalizowana, ale także telemetria i inne usługi IT, związane bezpośrednio z pacjentem, jak i procesami technologicznymi oraz wydajną dystrybucją leków. Można również przypuszczać, że innowacyjne środki terapeutyczne nakierowane będą głównie na choroby nowotworowe, stany zapalne, w tym przewodu pokarmowego i choroby neurodegeneracyjne, jak choroba Parkinsona i Alzheimera.

1 http://www.pharmaexpert.pl/media-files/PharmaExpert_podsumowuje_rynek_farmaceutyczny___padziernik_2016.pdf

2 http://rzeczo.pl/wyrafinowana-chemia-renesans-polskiej-farmacji/

3 http://pulsfarmacji.pl/2662665,85898,niechoszczednosciidanainnowacje

4 http://www.biztok.pl/biznes/polowa%ADwydatkow%ADpolskich%ADfirm%ADna%ADinnowacje%ADprzypada%ADna%ADbranze%ADfarmaceutyczna_a22660

5 http://www.biztok.pl/biznes/polowa%ADwydatkow%ADpolskich%ADfirm%ADna%ADinnowacje%ADprzypada%ADna%ADbranze%ADfarmaceutyczna_a22660

6 http://mgr.farm/content/wydatki-na-innowacje-w-farmacji-wciaz-rosna

7 http://przemyslfarmaceutyczny.pl/artykul/8-miliardow-zlotych-na-innowacje-z-ncbr