ogą one powstać nagle lub być wynikiem istniejących wcześniej, ale nieujawnionych zaburzeń tkanek miękkich (miopatie – choroby mięśni, tenopatie – choroby ścięgien, mieniskopatie – choroby łąkotek, dyskopatie – choroby krążka międzykręgowego itp.).

W takich sytuacjach u osób z „nierozćwiczonymi” mięśniami ich przeciążenie może nastąpić w wyniku banalnego, niezbyt forsującego ruchu (np. silne kopnięcie piłki bez uprzedniej rozgrzewki). Pojawia się ból uniemożliwiający w skrajnych przypadkach poruszanie się. Innym mechanizmem urazu prowadzącym do powstania krwiaka śródmięśniowego jest stłuczenie mięśnia. W tym przypadku siła działa najczęściej bezpośrednio na brzusiec mięśnia. Falujące włókna mięśniowe zachowują się jak warstwy płynu. Zahamowanie tej fali następuje na twardej powierzchni kości, gdzie w wyniku uszkodzenia tkanki miękkiej dochodzi do przerwania naczyń krwionośnych. Wtedy powstaje krwiak. Jeśli nie jest on dostatecznie szybko lub w ogóle rozpoznany, wówczas może ewoluować w niekorzystnym dla chorego kierunku. Z czasem w mięśniu mogą powstać torbiele krwotoczne, ogniska zwłóknienia, zrosty międzymięśniowe czy miejsca kostnienia.

Efektem tych wszystkich powikłań jest dysfunkcja mięśnia, która z czasem może prowadzić do obniżenia jego sprawności (np. przykurczu w sąsiadującym stawie). Oczywiście najlepiej jest, gdy krwiak się wchłonie, a mięsień zagoi się bez komplikacji. Jednak to wymaga szybkiej, właściwej diagnozy i odpowiedniego leczenia.

Czasami nasza zwiększona aktywność (bez odpowiedniego przygotowania) może prowadzić do przeciążenia mięśni lub stawów czy urazów skrętnych stawów. W bólu przeciążeniowym mięśni lub stawów czy bólu pourazowym stosuje się zwykle niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ), które działają nie tylko przeciwbólowo, ale i zmniejszają stan zapalny. Wiele z nich w postaci doustnej lub miejscowej dostępnych jest w aptece bez recepty. Mogą zawierać różne substancje czynne np.: ibuprofen, meloksykam, naproksen czy od niedawna dostępny już bez recepty – deksketoprofen. W zależności od tego, jaką substancję czynną zawierają w swoim składzie, mogą się one różnić siłą działania przeciwbólowego i przeciwzapalnego, a także czasem potrzebnym do osiągnięcia maksymalnego stężenia leku w osoczu (szybkość działania), jak i częstotliwością występowania działań niepożądanych. Warto zwrócić uwagę też na formę preparatu, np.: leki w formie rozpuszczalnej wykazują szybszy początek działania, niż w formie tabletkowej i są wygodną formą podania szczególnie dla osób, które mają problem z połykaniem dużych tabletek. Niektóre z nich np. zawierające deksketoprofen w przypadku bólu ostrego można stosować nawet na pusty żołądek. Sposób podania jest bardzo ważną kwestią, gdyż większość NLPZ-tów należy przyjmować tylko i wyłącznie podczas lub bezpośrednio po posiłku, aby zmniejszyć ryzyko występowania działania niepożądanych. Przed zastosowaniem jakiegokolwiek leku warto jednak skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą

Jak pomóc choremu?

Leki przeciwbólowe stosujemy zwykle w formie doustnej (np. tabletki, kapsułki, granulaty do sporządzania roztworu doustnego) NLPZ i paracetamol to najczęściej stosowane leki w farmakoterapii bólu. Wysoka skuteczność NLPZ i paracetamolu w leczeniu bólu nie zwalnia nas z zachowania ostrożności i stosowania tych leków wyłącznie w odpowiednich wskazaniach, w jak najmniejszej skutecznej dawce oraz przez najkrótszy możliwy okres. Polacy sięgają po leki przeciwbólowe bardzo często. Powszechne jest tzw. „samoleczenie”, tj. bez konsultacji z lekarzem. Łatwy dostęp do leków przeciwbólowych bez recepty (np. supermarkety, stacje benzynowe itp.) zwiększa taką możliwość.

Jedną z najczęściej wskazywanych dolegliwości przez Polaków jest choroba zwyrodnieniowa stawów, której towarzyszy ból, obrzęk oraz ograniczenie ruchomości stawów. Choroba zwyrodnieniowa stawów jest chorobą przewlekłą, stąd istnieje konieczność wyboru leczenia, które nie tylko pozwoli choremu cieszyć się możliwie jak największym komfortem życia bez bólu, ale również zapewni bezpieczną terapię. Korzystnym rozwiązaniem i alternatywą dla NLPZ stosowanych doustnie jest sięgnięcie po preparaty o działaniu przeciwbólowym i przeciwzapalnym, ale stosowane miejscowo. Nie są one jednak pozbawione działań niepożądanych, gdyż niektóre z nich mogą np. powodować fotouczulenia.